الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
445
ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )
مىزيستهاند نيز اين نامه را نقل كردهاند . ( 476 . ) بعضى گفتهاند مخاطب اين نامه « عبد اللّه ابن عباس » است ، و او مقدارى از بيت المال بصره را برداشت و به مكه فرار كرد لذا امام اين نامه شديد اللحن را براى او نوشت . ولى حقيقت اين است كه نه شخصيت و الا و ارزشمند دينى و علمى ابن عباس اقتضاى آن را دارد كه چنين كارى را انجام داده باشد . و نه در نامه سخنى از ابن عباس و نه از بيت المال بصره در ميان است . علاوه در تواريخ آمده كه ابن عباس تا هنگام شهادت امير مؤمنان ( ع ) در پست حكومت بصره باقى بوده است . بلى در نامه خطابى بعنوان « ابن عم » وجود دارد اما آيا منظور كيست و كداميك از پسر عموهاى آن حضرت است چندان روشن نيست . در اين باره بعضى از نويسندگان نوشتههائى دارند كه مىتوانيد به آنها مراجعه فرمائيد از جمله اين كتابها كتاب ابن عباس و بيت المال البصره را مىتوان نام برد . شارحان نهج البلاغه نيز همين دو قول را نقل ميكنند . « ابن ابى الحديد » مىگويد من با آن همه فضائل و مناقبى كه از ابن عباس سراغ دارم ترجيح مىدهم كه مخاطب نامه ابن عباس نباشد و سرانجام مىگويد : من نمىتوانم اظهار نظر كنم . ( 477 . ) قبل از شريف رضى ابن واضح در تاريخ 1 ابن واضح - تاريخ - ج 2 ص 190 خود ج 2 ص 190 و بلاذرى در كتاب انساب الاشراف 1 بلاذرى - انساب الاشراف - ص 159 ص 159 آن را نقل كردهاند . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 3 ص 346 ج 3 ص 346 )